Bir arama sonucunda bazı sitelerin altında yıldız, fiyat, çalışma saati ya da etkinlik tarihi görünür; bazılarında yalnızca başlık ve iki satır metin. Aradaki fark çoğu zaman yapılandırılmış veridir: sayfa, içeriğinin ne olduğunu arama motoruna açıkça söylemiştir.
Bu yazı yapılandırılmış verinin ne olduğunu, hangi işletmenin hangi türe ihtiyaç duyduğunu ve nerede hayal kırıklığı yarattığını Google’ın yapılandırılmış veri dokümanına dayanarak anlatıyor.
Yapılandırılmış veri nedir?
Yapılandırılmış veri, bir sayfa hakkında bilgi vermek ve sayfa içeriğini sınıflandırmak için kullanılan standart bir biçimdir. Google’ın verdiği örnek bir yemek tarifidir: malzemeler, pişirme süresi, kalori. İnsan bu bilgiyi sayfaya bakarak anlar; arama motoru ise metnin hangi kısmının malzeme, hangisinin süre olduğunu tahmin etmek zorundadır. Yapılandırılmış veri bu tahmini ortadan kaldırır.
Kullanılan ortak sözlük schema.org’dur. Sözlükte “LocalBusiness”, “Product”, “Article” gibi türler ve her türün “name”, “address”, “price” gibi özellikleri tanımlıdır. “Schema markup” denen şey, bu sözlükle yazılmış koddur.
Ziyaretçi bu kodu görmez. Sayfanın görünümü, metni ve tasarımı aynı kalır; değişen yalnızca sayfanın makineye kendini nasıl anlattığıdır. Bu yüzden yapılandırılmış veri çoğu sitede ya hiç yoktur ya da bir eklentinin varsayılan ayarlarıyla, kimse kontrol etmeden durur. İki durumda da site sahibi farkı ancak arama sonucuna bakınca anlar.
Schema arama sonucunu nasıl değiştirir?
Schema, sayfayı zengin sonuçlara uygun hâle getirerek arama sonucundaki görünümü değiştirebilir. Zengin sonuç, standart mavi başlık ve açıklamanın ötesinde ek bilgi taşıyan sonuçtur: ürün fiyatı ve stok durumu, yorum puanı, içerik haritası (breadcrumb), etkinlik tarihi gibi.
İki sınır baştan bilinmeli:
- Garanti yoktur. Doğru işaretleme, zengin sonucun çıkması için ön koşuldur; çıkıp çıkmayacağına Google karar verir.
- Sıralama aracı değildir. İşaretleme sayfanın konusunu netleştirir, görünümü zenginleştirebilir; ama zayıf bir sayfayı tek başına üst sıraya taşımaz.
Değişen şey çoğu zaman tıklama kararını etkileyen görünümdür: aynı sırada duran iki sonuçtan fiyatı ve puanı görünen, kullanıcıya daha fazla bilgi verir.
JSON-LD, Microdata ve RDFa arasındaki fark ne?
Google üç biçimi de okur ama JSON-LD’yi önerir. Fark, kodun sayfada nereye yazıldığıdır:
| Biçim | Nasıl eklenir | Bakımı |
|---|---|---|
| JSON-LD | Sayfaya ayrı bir <script> etiketi içinde | Görünen HTML’den bağımsız; değiştirmesi kolay |
| Microdata | HTML etiketlerinin içine özellik olarak | Tasarım değişince işaretleme de bozulabilir |
| RDFa | HTML etiketlerinin içine özellik olarak | Microdata ile benzer |
Google’ın gerekçesi, JSON-LD’nin site sahipleri için uygulaması ve büyük ölçekte bakımı en kolay çözüm olmasıdır. Bir işletmenin temel bilgilerini tarif eden kısa bir örnek:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "LocalBusiness",
"name": "Örnek Mobilya",
"url": "https://ornek.com",
"telephone": "+90 324 000 00 00",
"address": {
"@type": "PostalAddress",
"addressLocality": "Mersin",
"addressCountry": "TR"
}
}Bu blok sayfanın <head> bölümüne ya da gövdesine <script type="application/ld+json"> etiketi içinde konur.
Kodu okumak zor değildir: @type sayfada neyin tarif edildiğini, altındaki satırlar o şeyin özelliklerini söyler. İç içe yapı da aynı mantıkla çalışır; örnekte adres, işletmenin bir özelliği olarak kendi türüyle (PostalAddress) yazılmıştır. Gerçek bir sitede bu blok elle yazılmaz; sitenin şablonu, işletme bilgilerinin tutulduğu tek kaynaktan üretir. Böylece telefon numarası değiştiğinde altbilgi, iletişim sayfası ve schema aynı anda güncellenir.
Hangi işletme hangi schema türünü kullanmalı?
Doğru tür, sayfada gerçekten ne olduğuna göre seçilir; bir sayfaya ne kadar çok tür eklenirse o kadar iyi olmaz. En sık kullanılan eşleşmeler:
| Sayfa | Uygun tür | Tarif ettiği şey |
|---|---|---|
| Ana sayfa, iletişim | Organization / LocalBusiness | Ad, adres, telefon, çalışma saatleri |
| Ürün sayfası | Product + Offer | Fiyat, stok, marka |
| Blog yazısı, rehber | Article / BlogPosting | Başlık, yazar, yayın ve güncelleme tarihi |
| Her iç sayfa | BreadcrumbList | Sayfanın site içindeki yeri |
| Hizmet sayfası | Service | Hizmetin adı, sağlayıcısı, bölgesi |
| Etkinlik | Event | Tarih, yer, bilet |
Birden fazla tür aynı sayfada birlikte durabilir. Bir blog yazısında hem yazıyı tarif eden BlogPosting hem sayfanın yerini gösteren BreadcrumbList bulunur; ana sayfada işletme ile web sitesi ayrı ayrı tarif edilir. Önemli olan, türlerin birbirine tutarlı biçimde bağlanmasıdır: yazının yayıncısı olarak gösterilen kurum, ana sayfada tarif edilen kurumla aynı kimliği taşımalıdır.
Yerel işletmede en değerli tür LocalBusiness ve onun alt türleridir. Schema.org’da diş hekimi, sigorta acentesi, oto tamircisi gibi daha dar türler de tanımlıdır; işinizi en iyi anlatan en dar türü seçmek, genel “LocalBusiness” yazmaktan daha açıklayıcıdır. Buradaki ad, adres ve telefon, Google İşletme Profili’ndeki bilgilerle harfi harfine aynı olmalıdır; profil tarafını Google İşletme Profili rehberinde anlattık.
Zengin sonuçlar neden her zaman çıkmaz?
Zengin sonuç, işaretleme doğru olsa bile gösterilmeyebilir; çünkü karar Google’ındır ve özellikler zaman içinde değişir. En güncel örnek SSS sonuçlarıdır: Google, SSS zengin sonucunun 7 Mayıs 2026’dan itibaren Arama’da gösterilmediğini duyurdu ve özelliğin dokümanını kaldırdı. Yıllarca “SSS ekleyin, sonucunuz büyüsün” diye önerilen yöntem artık o görünümü üretmiyor.
Bundan çıkan ders, schema’yı bir görünüm hilesi olarak değil, sayfanın doğru tarifi olarak ele almaktır. Görünüm özellikleri gelir ve gider; işletmenin adını, ürünün fiyatını, yazının yazarını doğru tarif eden işaretleme ise geçerliliğini korur.
Aynı şey başka türler için de geçerlidir: bir özelliğin bugün gösteriliyor olması, yarın da gösterileceği anlamına gelmez. Bu yüzden bir ajansın “schema ekleyelim, sonuçlarınızda yıldız çıksın” vaadi dikkatle karşılanmalıdır. Vaat edilebilecek olan, işaretlemenin eksiksiz ve hatasız kurulmasıdır; görünümün kendisi değil.
Zengin sonucun çıkmamasının diğer yaygın sebepleri: işaretlemede zorunlu bir alanın eksik olması, işaretlenen bilginin sayfada görünmemesi, sayfanın kendisinin dizinde olmaması.
Yapılandırılmış veri eklerken yapılan hatalar
En ciddi hata, sayfada olmayan bilgiyi işaretlemektir. Google bunu açıkça yazıyor: yalnızca yapılandırılmış veri taşımak için boş sayfa oluşturmayın ve kullanıcıya görünmeyen bilgi hakkında, bilgi doğru olsa bile, yapılandırılmış veri eklemeyin.
Sık görülen diğer hatalar:
- Uydurma puan ve yorum. Sayfada yorum yokken “4,9 yıldız” işaretlemek yönergelere aykırıdır.
- Tutarsız işletme bilgisi. Schema’daki telefon ile altbilgideki telefonun farklı olması.
- Her sayfaya aynı blok. Ürün işaretlemesini ürün olmayan sayfalara da kopyalamak.
- Eklentiye bırakıp unutmak. Tema ya da eklenti değişince işaretleme sessizce bozulur; kimse fark etmez.
- Eski adresler. Site taşındıktan sonra schema içindeki bağlantıların eski alan adında kalması.
Yapay zeka aramaları için schema gerekli mi?
Hayır; Google, AI özetlerinde ve AI Modunda görünmek için eklenmesi gereken özel bir schema.org işaretlemesi olmadığını belirtiyor. Koşul, sayfanın dizinde olması ve snippet ile gösterilebilmesidir.
Bu, yapılandırılmış verinin bu alanda işe yaramadığı anlamına gelmez. İşletmenin kim olduğunu, yazıyı kimin ne zaman yazdığını, sayfanın site içindeki yerini kesin biçimde tarif eden işaretleme, içeriği okuyan her sistemin işini kolaylaştırır. Ama asıl belirleyici olan, sayfadaki metnin soruyu açıkça cevaplamasıdır; ayrıntısı yapay zeka aramalarında görünmek yazısında.
Kontrol listesi: schema doğru kurulmuş mu?
Doğrulama iki araçla yapılır: yayından önce Zengin Sonuçlar Testi, yayından sonra Search Console’daki geliştirme raporları. Test aracı tek bir adresi ya da kod parçasını denetler ve sayfanın hangi zengin sonuç türlerine uygun olduğunu, eksik ve hatalı alanlarıyla birlikte gösterir. Search Console ise sitenin tamamına bakar: bir şablon değişikliği yüzlerce sayfada aynı hatayı ürettiğinde bunu ilk orada görürsünüz. Liste:
- Ana sayfada Organization ya da LocalBusiness işaretlemesi var; ad, adres, telefon sitedeki ve Google İşletme Profili’ndeki bilgiyle aynı.
- İç sayfalarda BreadcrumbList var.
- Ürün, yazı ve hizmet sayfaları kendi türüyle işaretli; başka türler kopyalanmamış.
- İşaretlenen her bilgi sayfada görünür durumda.
- Zengin Sonuçlar Testi hata vermiyor.
- Search Console’da geliştirme raporlarında hatalı öğe yok.
- İşaretleme şablondan üretiliyor; elle sayfa sayfa yazılmıyor.
Son madde bakım açısından en önemlisidir. Kurduğumuz sitelerde işaretleme içerikle aynı kaynaktan üretilir; telefon ya da adres bir yerde değişince hem sayfada hem schema’da değişir. Mevcut bir sitede işaretlemenin durumunu görmek isterseniz SEO danışmanlığı kapsamındaki teknik denetim bu kontrolü içerir.
