Bir siteyi yenilemek, Google açısından çoğu zaman bir adres taşımasıdır. Yeni tasarım ne kadar iyi olursa olsun, eski adresler açılmıyorsa arama motorunun o sayfalar için biriktirdiği bilgi yeni sayfalara geçmez. Bu yüzden sıralamayı koruyan şey tasarım değil, yayından önce hazırlanan bir tablodur: eski adres, yeni adres, yanıt kodu.
Aşağıdaki adımlar Google Search Central’ın site taşıma dokümanına dayanıyor. Örnekleri ise eski sitelerini yeniden yaptığımız dört referanstan veriyoruz.
Site yenilerken sıralama neden kaybedilir?
Sıralama çoğunlukla adresler değiştiği ve eski adresler yeni sayfalara bağlanmadığı için kaybedilir. WordPress siteleri genelde /hizmet-icerik/..., /company/ ya da tema demosundan kalma adreslerle dolu olur. Yeni sitede sayfa yapısı sadeleşince bu adreslerin çoğu değişir. Eski adrese gelen ziyaretçi ve Google botu 404 sayfasıyla karşılaşırsa o sayfanın geçmişi boşa gider.
İkinci sebep, yayına geçerken test ortamından kalan engellerdir. Test sürümünü aramadan gizleyen noindex etiketi ya da robots.txt engeli yayında unutulursa sitenin tamamı görünmez olur.
Taşımanın ne zaman mantıklı olduğunu ayrıca yazdık: WordPress mı, statik site mi?
Adım 1: URL envanteri nasıl çıkarılır?
URL envanteri, eski sitede Google’ın bildiği ve ziyaretçinin kullandığı bütün adreslerin listesidir. Google, önemli adresleri bulmak için sitemap dosyasına, sunucu kayıtlarına ve analitik verisine bakmayı öneriyor. Pratikte kaynaklar şunlardır:
- Eski sitenin sitemap dosyası (WordPress’te genelde otomatik üretilir)
- Search Console’daki sayfa ve performans raporları
- Analitik aracında en çok ziyaret alan sayfalar
- Başka sitelerden bağlantı alan adresler
- Menüde görünmeyen ama hâlâ açılan eski sayfalar
Envanter çıkarılırken sürprizler çıkar. Destan Reklam’ın eski sitesi bir WordPress tema demosuna dayanıyordu; gerçek içerik yalnızca 4 sayfadaydı, diğer sayfaların çoğu yer tutucu metindi. Hangi adresin taşınacağı, hangisinin kapanacağı bu ayrımla belirlendi.
Adım 2: 301 yönlendirme haritası nasıl hazırlanır?
301 haritası, envanterdeki her eski adresin yeni sitede nereye gideceğini gösteren tablodur. Karar üç seçenekten biridir:
| Eski adresin durumu | Karar | Yanıt kodu |
|---|---|---|
| Yeni sitede birebir karşılığı var | Karşılık gelen sayfaya yönlendir | 301 |
| Birkaç eski sayfa tek yeni sayfada birleşti | En yakın içerikli sayfaya yönlendir | 301 |
| Karşılığı yok (demo, boş, kaldırılan içerik) | Yönlendirme yapma | 404 veya 410 |
Google kalıcı yönlendirme olarak 301 veya 308 kullanmayı, yönlendirme zincirlerini de kısa tutmayı öneriyor. İki kural özellikle önemli:
- Her şeyi ana sayfaya yönlendirmeyin. Google, çok sayıda eski adresi alakasız tek bir sayfaya yönlendirmenin soft 404 sayılabileceğini belirtiyor.
- Karşılığı olmayan adresi dürüstçe kapatın. Taşınmayan içerik için 404 ya da 410 döndürmek Google’ın önerisi.
Bu yaklaşımın örnekleri referanslarımızda var. Horlama ve Uyku Çözüm Merkezi için eski WordPress adreslerinden 29 kurallık bir 301 haritası hazırlandı; örneğin eski poligrafi adresi yeni evde uyku testi sayfasına gidiyor. Drive Inn sitesinde önceki siteden 134 satırlık bir harita çıktı; eski /icerik/cam-filmi.html adresi bugün /otomotiv/cam-filmi sayfasına yönleniyor.
Harita bir kez yazılıp bırakılmaz; yayından önce ve yayın günü test edilir. En pratik yöntem, envanterdeki adresleri tek tek açıp yanıt kodunu ve varış sayfasını kontrol eden küçük bir betiktir. Tabloda yazan hedef ile gerçekte açılan sayfa aynı değilse hata yayından önce yakalanır. Yönlendirmenin başka bir yönlendirmeye, onun da bir başkasına gittiği zincirler de bu testte ortaya çıkar. Sonda eğik çizgi olup olmaması, büyük-küçük harf ve Türkçe karakterli eski adresler en sık gözden kaçan ayrıntılardır.
Adım 3: Karşılığı olmayan eski adreslere ne yapılır?
Karşılığı olmayan adres, alakasız bir sayfaya yönlendirilmek yerine 404 ya da 410 yanıtı verir. Google’ın taşıma dokümanı, yeni sitede karşılığı olmayan adreslerin bu iki koddan birini doğru biçimde döndürmesini istiyor. 404 “bulunamadı”, 410 ise “kaldırıldı” anlamına gelir.
Destan Reklam sitesinde bu ayrım net: www adresi kök alan adına, eski /hizmetlerimiz/ adresi /hizmetler/ sayfasına 301 ile yönleniyor; eski şablondan kalan blog ve proje adresleri ise 410 veriyor. Yer tutucu metinden oluşan sayfaları yeni bir sayfaya bağlamak, boş içeriğin izini yeni siteye taşımak olurdu.
Adım 4: Canonical ve iç linkler nasıl ayarlanır?
Yeni sitedeki her sayfa kendine işaret eden bir canonical etiketi taşımalı ve iç linkler doğrudan yeni adreslere gitmelidir. Google her yeni adresin kendini gösteren bir rel="canonical" etiketi taşımasını ve sitenin iç linklerinin eski adreslerden yenilerine çevrilmesini öneriyor.
İç linkleri yönlendirmeye bırakmak işe yarar gibi görünür ama her tıklamada gereksiz bir adım ekler. Özel İdil Sürücü Kursu sitesinde her sayfa kendine işaret eden canonical adresle çıkıyor; önceki WordPress sitesinin /company/ gibi bazı adresleri ise yeni sayfalara 301 ile yönleniyor.
Adım 5: Sitemap ve robots.txt yayında nasıl olmalı?
Yayın günü yeni sitemap hazır olmalı, robots.txt yeni siteyi engellememelidir. Google, adres eşlemesi sırasında hazırlanan iki sitemap’in, yani eski adresleri ve yeni adresleri içeren listelerin, taşıma sırasında Search Console’a gönderilmesini öneriyor.
Test sürecinde siteyi gizlemek doğru bir uygulamadır. Horlama ve Uyku Çözüm Merkezi’nin test sürümü ayrı bir demo adresinde, noindex ile aramadan uzak tutuldu; ana alan adındaki yayın ise ayrı bir yayın ayarıyla çıkıyor. Bu ayrım, test ortamındaki engelin yanlışlıkla yayına taşınma riskini azaltır.
Adım 6: Search Console’da adres değişikliği aracı ne zaman gerekir?
Adres değişikliği aracı yalnızca alan adı değiştiğinde gerekir. Google’a göre araç, bir alan adından ya da alt alan adından başka birine taşınırken kullanılır; HTTP’den HTTPS’e ya da www’den www’siz sürüme geçişte gerekmez.
Bu rehberdeki dört referansta da alan adı aynı kaldı; değişen sitenin kendisiydi, bu yüzden adres değişikliği aracı gündeme gelmez. Aynı alan adında yenilemede asıl iş, yeni sitemap’i Search Console’a göndermek ve geçişi izlemektir. Alan adı da değişiyorsa Google, eski ve yeni sitenin Search Console’da ayrı mülkler olarak doğrulanmasını ve verilerinin ayrı ayrı izlenmesini öneriyor.
Taşımadan sonra ne kadar süre izlemek gerekir?
Taşıma sonrası izleme birkaç hafta sürer; yönlendirmeler ise çok daha uzun süre açık kalır. Google, orta büyüklükteki sitelerde yeni adreslerin görünmeye başlamasının birkaç hafta ya da daha uzun sürebileceğini ve bu süreçte geçici sıralama dalgalanması beklenmesi gerektiğini belirtiyor. Yönlendirmeleri de mümkün olduğunca uzun, genel olarak en az bir yıl tutmayı öneriyor.
İzleme listesi kısadır:
- Search Console’da sayfa dizine ekleme raporu ve sitemap durumu
- Beklenmedik tarama hataları
- Eski adreslerden bir örneklemin gerçekten 301 ile doğru sayfaya gittiği
- Test ortamından kalan
noindexveya robots.txt engeli olmadığı
Yeniden yapım teklifinde ne sorulmalı?
Teklif aşamasında ajansa sorulacak soru şudur: “Eski adreslerin listesini kim çıkaracak ve yönlendirme haritası teslim edilenler arasında mı?” Bu kalem teklifte yazmıyorsa büyük ihtimalle yapılmayacaktır.
Bizim yeniden yaptığımız sitelerde yönlendirme haritası işin bir parçası; Destan Reklam, Özel İdil Sürücü Kursu, Horlama ve Uyku Çözüm Merkezi ve Drive Inn’de haritalar sitenin kendi kodunda ya da yayın ayarında duruyor. Taşıma sonrası sonuçlar ise her sitenin geçmişine, içeriğine ve rekabetine bağlıdır; hiçbir harita tek başına sıralama vaat etmez, yalnızca mevcut birikimin boşa gitmesini önler.
