Bu karşılaştırma genelde yanlış yerden başlar: “hangisi daha iyi?” Doğru soru şu — siteyi kim, hangi sıklıkta güncelleyecek ve sitenin arkasında bir süreç var mı? Bu iki cevap netleştiğinde tercih çoğu zaman kendini gösterir.
Önce terimi netleştirelim, çünkü “statik” kelimesi kulağa olduğundan daha kısıtlayıcı geliyor.
Statik site nedir?
Statik site, sayfaları ziyaretçi geldiğinde üretilmeyen sitedir. Sayfalar site yayına hazırlanırken önceden oluşturulur ve sunucuda hazır bekler. Biri adresi açtığında sunucunun yapacağı iş, hazır dosyayı göndermekten ibarettir.
Klasik WordPress’te akış farklıdır: ziyaretçi geldiğinde sunucu çalışır, veritabanına sorar, temayı ve eklentileri devreye sokar, sayfayı o anda üretir ve gönderir. Aradaki fark hız, güvenlik ve bakım kalemlerinin tamamını etkiler.
Yaygın yanlış anlama şu: statik site, güncellenemeyen site demek değildir. İçerik yine düzenlenir; fark, düzenlemenin ziyaretçi beklerken değil, yayına hazırlanma anında birleştirilmesidir. Bu site de statik üretiliyor ve düzenli olarak yeni içerik ekleniyor.
Hız
Statik tarafın en net üstünlüğü burada. Sunucu tarafında çalışacak bir kod, sorgulanacak bir veritabanı ve beklenecek bir eklenti zinciri yoktur. Sayfa doğrudan gelir.
Hız iki nedenle önemlidir. Birincisi, mobilde yavaş açılan sayfayı ziyaretçi beklemez. İkincisi, Google sayfa deneyimini ölçer ve yavaşlık bir dezavantajdır. Yine de abartmamak gerekir: hız tek başına sizi sıralamada yukarı taşımaz, sadece kolayca kaybedebileceğiniz bir puanı kaybetmemenizi sağlar.
Ölçmek isterseniz bunu kendiniz yapabilirsiniz. Google PageSpeed Insights ücretsizdir; ajansın gösterdiği ekran görüntüsü yerine canlı adresi kendiniz ölçün.
Güvenlik
WordPress’in kendisi güvensiz değil; saldırı yüzeyi geniş. Bir WordPress sitesi çekirdek yazılım, tema ve genelde onlarca eklentiden oluşur. Her biri ayrı bir geliştiricinin ürünüdür ve her biri güncellenmek zorundadır. Güncellenmeyen tek bir eklenti kapıyı açabilir.
Bu konuda tarafsız bir örnek vermek yerine kendi örneğimizi verelim, çünkü doğrulanabilir: digitalpedi.com eskiden hacklenmiş bir WordPress sitesiydi. Siteye kumar sitelerine yönlendiren gizlenmiş spam sayfalar enjekte edilmişti. Kod temizlendikten sonra bile etkisi sürdü — arama motorunun dizininde kalan o sahte adresler yüzünden alan adının konu sinyali aylarca kirli kaldı. Siteyi statik mimariyle sıfırdan yazdık ve eski spam adreslerini kalıcı olarak kapattık; bu temizliğin sonuçları ancak haftalar içinde düzelmeye başladı.
Statik sitede ziyaretçiye açık bir yönetim paneli ve veritabanı bulunmadığı için bu senaryonun büyük kısmı baştan ortadan kalkar. Bu, “hiç risk yok” demek değil — ama korunması gereken yüzey çok küçüktür.
Bakım maliyeti
Statik tarafta güncelleme bakımı diye bir kalem oluşmaz; barındırma da genelde daha ucuzdur, çünkü sunucu iş yapmaz. WordPress tarafında düzenli güncelleme, yedekleme ve arada bir eklenti çakışması çözme işi vardır. Bu iş ya bir bakım paketiyle ajansa verilir ya da ihmal edilir; ihmal edilirse yukarıdaki bölümü tekrar okuyun.
Fark tek yöne çalışmaz. WordPress’te hazır bir eklentiyle on dakikada çözülen bazı ihtiyaçlar statik tarafta geliştirme ister. Bu da bir maliyettir ve teklifte görünmelidir.
Asıl belirleyici soru: içeriği kim güncelleyecek?
Teknik karşılaştırmaların çoğu bu soruyu atlar, oysa tercihi genelde bu belirler.
- Haftada birkaç kez içerik giren, birden fazla yazarı olan, kampanya sayfası açıp kapatan bir yapıysanız tanıdık bir yönetim paneli ciddi bir değerdir. WordPress burada güçlüdür.
- Sayfaları nadiren değişen, güncellemeleri ajansla yürüten kurumsal bir siteyseniz yönetim panelinin size faydası azdır; buna karşılık paneli barındırmanın maliyeti ve riski devam eder.
Ara bir yol da vardır: statik site kurup arkasına bir içerik paneli (headless CMS) bağlamak. Böylece siz panelden yazarsınız, ziyaretçi statik sayfa alır.
Ölçek tarafı: tek kod tabanı, çok site
Statik mimarinin daha az konuşulan bir üstünlüğü çoğaltmadır. Solar Gard için yaptığımız işte merkez site ve yedi yetkili uygulama merkezinin sitesi tek bir kod tabanından üretiliyor: sekiz ayrı alan adı, toplam 558 sayfa, hepsi yayında. Bir düzeltme sekiz sitede birden geçerli oluyor.
Aynı işi sekiz ayrı WordPress kurulumuyla yapmak mümkündür, ama sekiz ayrı güncelleme, sekiz ayrı yedek ve sekiz ayrı güvenlik yüzeyi demektir. İşin ayrıntısı: Solar Gard bayi ağı referansı.
WordPress ne zaman doğru seçim
Dürüst olalım — bazı durumlarda WordPress daha iyi bir tercihtir:
- İçeriği siz gireceksiniz ve sıklık yüksek.
- Birden fazla kişi yazacak, yetki ayrımı gerekiyor.
- İhtiyacınız olan işlev için olgunlaşmış bir eklenti ekosistemi var ve sıfırdan yazmak anlamsız.
- Devraldığınız mevcut bir WordPress sitesi var, iyi çalışıyor ve taşımanın getirisi maliyetini karşılamıyor.
Son madde önemli: çalışan bir siteyi sırf mimarisi eski diye taşımak çoğu zaman kötü bir yatırımdır.
Karar için kısa liste
- İçeriği kim güncelleyecek, ne sıklıkta?
- Sitenin arkasında bir süreç var mı (randevu, üyelik, hesaplama, panel)?
- Kaç site yönetilecek — bir tane mi, bir ağ mı?
- Bakımı kim üstlenecek ve bu bütçelendi mi?
- Mevcut bir site var mı, adresleri korunacak mı?
Beşinci maddeyi atlamayın. Taşımadaki en pahalı hata teknoloji seçimi değil, eski adreslerin yeni karşılıklarına kalıcı yönlendirmeyle bağlanmamasıdır. O adım atlanırsa arama motorunda birikmiş ne varsa sıfırlanır.
Bizim portföyümüzdeki gerçek durum
Şeffaf olmak gerekirse: yaptığımız işlerin önemli bir kısmı WordPress. Bunların çoğu, statik mimariyi standart hale getirmemizden önceki yıllara ait ve bugün de sorunsuz çalışıyorlar. Yeni kurumsal projeleri statik üretiyoruz; Solar Gard ağı ve bu sitenin kendisi o yaklaşımla yazıldı.
İkisini de kurduğumuz için tarafımız net değil — hangisinin size uyduğunu yukarıdaki beş soru belirler. Kurumsal site tarafında kapsam ve süreç için kurumsal web sitesi, yerel iş için Mersin web tasarım sayfasına bakabilirsiniz. Fiyatın nasıl oluştuğunu ayrıca yazdık: web tasarım fiyatları.
