Bir ERP teklifi aldığınızda ilk soru çoğu zaman şudur: sistem bizim sunucumuzda mı duracak, yoksa internet üzerinden mi çalışacak? Küçük ve orta ölçekli işletmelerde bu ayrım teknik bir tercih gibi görünebilir. Ama günlük işinizi, veri güvenliğinizi ve bütçenizin hangi kısmına yük bineceğini değiştirir.
Bu yazıda bulut ERP ile yerinde kurulumu karşılaştırıyoruz. Hangisinin her işletmeye uyduğunu söylemiyoruz. Onun yerine, kararınızı hangi sorulara bakarak verebileceğinizi anlatıyoruz. ERP’nin ne olduğunu bilmiyorsanız önce ERP nedir yazımıza göz atmanızı öneririz.
Bulut ERP ile yerinde kurulum tam olarak ne demek?
Bulut ERP’de yazılım bir sağlayıcının veri merkezinde çalışır. İşletme, tarayıcı ya da uygulama üzerinden kullanıcı hesaplarıyla bağlanır. Sunucu, yedekleme ve güncelleme işinin büyük kısmı sağlayıcıdadır.
Yerinde kurulumda ise yazılım ve veri işletmenin kendi sunucusunda ya da bilgisayarında durur. Güncelleme, yedekleme ve donanım bakımı kimin sorumluluğundaysa o taraf işi yürütür. Bu model, veriyi fiziksel olarak kendi elinde tutmak isteyenler için tercih edilir, ama bakım yükünü de size bırakır.
| Konu | Bulut ERP | Yerinde kurulum |
|---|---|---|
| Sunucu | Sağlayıcıda | İşletmede |
| Erişim | İnternet üzerinden, cihazdan bağımsız | Genelde ağ içinden ya da uzak bağlantıyla |
| Güncelleme | Sağlayıcı yapar | Ekip ya da yetkili firma yapar |
| Yedekleme | Sözleşmede tanımlanır | İşletmenin kendi prosedürüne bağlıdır |
| İlk yatırım | Genelde daha düşük başlangıç | Donanım ve kurulum payı daha yüksek |
| Veri konumu | Sağlayıcıya ve sözleşmeye bağlı | Doğrudan sizin kontrolünüzde |
Tablodaki her satır bir kararı değiştirir. Hangisinin kazandığı ise sahadaki ihtiyacınıza bağlıdır.
Bulut ERP ne zaman mantıklı?
Ben bulut modelini, birden fazla konumdan erişim gereken işletmelerde daha sık öneriyorum. Satış ekibi sahada, depo bir şehirde, muhasebe başka bir yerdeyse, herkesin aynı veriye güvenli biçimde bakabilmesi büyük kolaylık sağlar.
İkinci durum, bilgi işlem ekibi olmayan işletmelerdir. Güncellemeyi, yedeklemeyi ve altyapının sağlığını sizin yerinize takip eden bir sağlayıcı, küçük bir ekip için ağır bir yükü alır. Yine de bu kolaylığın bir bedeli var: sistemin nasıl çalıştığını anlamanız ve sağlayıcının sözleşmesini okumanız gerekir.
Üçüncü durum, işin büyüyüp değiştiği işletmelerdir. Yeni kullanıcı eklemek ya da yeni bir şube açmak, bulut modelinde genelde daha az altyapı işi gerektirir. Bu genellemeyi her sağlayıcı için doğrulamak gerekir. Sözleşmede kullanıcı ve modül başına neyin ücretlendirildiğine bakın.
Yerinde kurulum ne zaman daha doğru?
Yerinde kurulumun en güçlü olduğu durum, internet bağlantısının sürekli olmadığı ya da veri konumunun politika gereği belirli bir yerde tutulması gereken işletmelerdir. Üretim tesisi, sahadaki depo ya da kısıtlı bir ağa bağlı kurum bunun örneğidir.
Bir diğer neden, uzun vadeli kontrolü önemseyen işletmelerdir. Sistemi hangi sürümde tutacağınıza, ne zaman güncelleyeceğinize ve yedeği nereye alacağınıza kendiniz karar verirsiniz. Bu özgürlük, ekibinizin bunu yapabilecek bilgisi olduğunda avantajdır. Olmadığında risktir.
Ben bu modelde en çok yedekleme prosedürünün yazılı olmamasını görüyorum. Sunucu kurulur, sistem çalışır, ama yedeğin nasıl alındığı ve bir arıza sonrası nasıl geri dönüleceği kimsenin aklında değildir. Yerinde kurulum yapıyorsanız bunu kurulumdan önce yazın.
Veri kimde kalıyor?
Bu soru iki modelde de en çok ihmal edilen sorudur. Bulut ERP’de verinizin hangi merkezde tutulduğunu, kimlerin erişebildiğini, yedeğin ne sıklıkla alındığını ve sözleşme bittiğinde verinizi nasıl dışa alabileceğinizi yazılı olarak sorun.
Kişisel veri içeren kayıtlar söz konusuysa konu hukuki bir yükümlülüğe de dönüşür. KVKK’nın veri sorumlusu ve veri işleyen ilişkisine dair kurallarını resmî metinden okumanızı öneririz. Bu yazı hukuki görüş değildir; kesin bir cevap için hukuk danışmanınıza başvurun.
Yerinde kurulumda da aynı sorular geçerlidir. Sunucu sizin olsa bile yedeğin bir kopyası aynı binada duruyorsa ve geri yükleme hiç denenmediyse, veri güvencesi tam değildir.
Entegrasyon: muhasebe ve satış programlarınız
ERP tek başına çalışmaz. Muhasebe programınız, e-ticaret siteniz ya da satış noktası yazılımınız varsa en çok zaman alan iş genelde entegrasyondur. Bulut ERP’nin çoğu zaman hazır bağlantıları olabilir. Yerinde kurulumda ise bağlantıyı yerel ağ ve kendi sunucunuz üzerinden kurmak gerekir.
Bağlantının iki yönlü mü, tek yönlü mü olacağını, hangi sıklıkta veri aktaracağını ve bağlantı kesildiğinde ne olacağını baştan konuşun. Eski veriyi taşıma adımları için ERP veri aktarımı nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.
Teklif gelince sorulacak sorular
Teklifleri karşılaştırırken aynı soruları her firmaya sorun. Cevaplar, fiyattan çok size sistemi ne kadar anlayabileceğinizi gösterir.
- Veriniz hangi ülkede ve hangi merkezde tutuluyor?
- Yedek ne sıklıkla alınıyor ve geri yükleme testi yapılıyor mu?
- Güncellemeler kimin onayıyla, hangi takvimde yapılıyor?
- İnternet kesildiğinde hangi işlemler yapılabiliyor?
- Çıkış yaparsam verimi hangi formatta alabilirim?
Son soru özellikle önemlidir. Verisini dışarı alamayacağınız bir sistem, bir süre sonra sizi o sistemin ortağı yapar.
Kendi kararınızı nasıl verirsiniz?
Bir sonraki adımda iki sayfa hazırlayın. Birincisine, hangi kullanıcıların sisteme nereden bağlanacağını yazın. İkincisine, internet kesildiğinde hangi işin durmasının kabul edilebilir olduğunu yazın. Bu iki sayfa, bulut ya da yerinde kurulum tartışmasını somut bir zemine oturtur.
Sayfalar hazır olduktan sonra her teklifi aynı iki sayfaya göre değerlendirin. Fiyat önemlidir, ama veri ve erişim kararları geri döndürülmesi zor kararlardır. Onları fiyattan önce konuşun.
Mersin’de bu karşılaştırmayı yerinde yapmak isterseniz Mersin ERP yazılım sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Genel çözüm yelpazesi için iş yazılımları sayfasına da bakabilirsiniz.
