Bayi ağı olan bir markada her şey iki kez yapılır gibi gelir. Merkez bir site ister, her bayi kendi şehrinde görünmek ister, satış ekibi müşteriyi kaydetmek ister, reklam da bütün bu kapılara trafik getirmek zorundadır. Bu işleri üç ayrı firmaya dağıtırsanız her birinin işi doğru olabilir, ama markanın tek bir sesi kalmaz.
Bu yazıda Solar Gard Türkiye örneğinden gidiyoruz. Merkez sitesi, yetkili uygulama merkezlerinin siteleri, servis yazılımı, sosyal medya ve reklamlar aynı ekipten yürüyor. Önce düzeni neden böyle kurduğumuzu, sonra bunun pratikte neye yaradığını anlatacağım. Bu yazıda rakam vermiyoruz; burada geçen bilgiler referans sayfamızdan ve Genel Müdür Ahmet Kaya ile yaptığımız röportajdan.
Bayi ağında iş neden parçalanır?
Bayi ağlarında sık gördüğüm sorunu şöyle özetliyorum: herkes kendi parçasından sorumlu, ama parçaların arasındaki bağlantıdan kimse sorumlu değil. Web ajansı siteyi teslim eder, yazılım firması paneli kurar, reklam ajansı kampanyayı açar. Kampanya bir bayi sayfasına gider, o sayfadaki telefon numarası ise eski bir numaradır. Kimse hata yapmamıştır; sorun iki masanın arasında kalmıştır.
Bu parçalanma bayi ağında daha pahalıya patlar, çünkü hata tek bir sitede kalmaz, her bayide tekrarlanır. Bir bayinin adresi değişir, bir kampanya yanlış şehre gider, bir form başka bayinin kutusuna düşer. Sorunu bulmak için de üç farklı firmaya sormak gerekir.
Tek kod tabanı, sekiz ayrı site
Solar Gard tarafında seçtiğimiz yol, tek bir Astro kod tabanından çoğaltılan siteler. Merkez sitenin yanında yetkili uygulama merkezlerinin her biri kendi alan adında yayında. Her bayinin adı, adresi, telefonu, hizmet kapsamı ve şehri kendi yapılandırma dosyasında duruyor. Tasarım, hız ve teknik SEO altyapısı ise ortak.
Bunun pratik karşılığı şu: yeni bir bayi katıldığında sıfırdan site kurulmuyor, yapılandırma dosyası yazılıp yayına alınıyor. Ortak katmanda yapılan bir düzeltme bütün sitelere birlikte gidiyor. Sekiz sitenin altbilgisindeki “Yazılım: Digitalpedi” imzası, hangi sitenin kimin elinden çıktığını bir bakışta gösteriyor.
Tek kod tabanı her markaya uymaz. Bayi sayısı az, bayiler birbirinden çok farklı işler yapıyorsa ayrı siteler daha sade olabilir. Bizim bu yolu tercih etmemizin nedeni, Solar Gard’ın bayi yapısının ortak bir çerçeveye oturmasıydı. Bu karar, bu markanın bayi yapısına bakılarak verildi ve her markada aynı sonucu vermez.
Merkez ve bayi aynı mesajı nasıl verir?
Bayi sitelerinde en çok karışan şey iletişim bilgisidir. Bayi sitesinde merkezin telefonu görünürse müşteri yanlış kapıya gider; merkez sitede bayi bilgisi eksikse müşteri en yakın bayiyi bulamaz. Biz şehir ayrımını doğrudan kodun içine koyduk: her bayi kendi şehrine göre yerelleşiyor, eski adreslere 301 yönlendirme haritası otomatik çıkıyor ve merkeze ait iletişim bilgisi bayi sitelerine sızmıyor.
Bu ayrımın arama tarafı da önemli. İki bayi aynı sorguda birbirinin önünü kesmemeli, şehir adı sayfa adreslerinde ve başlıklarda doğal biçimde geçmeli. Bayi ağı için web sitesinin genel mantığını bayi ağı için web sitesi yazısında anlattık.
Bayi bilgisinin tutarlılığı bir kez kurulduktan sonra da bakım ister. Bir bayinin adresi değiştiğinde, o değişikliğin hem bayi sitesinde hem merkez sitedeki bayi listesinde aynı gün görünmesi gerekir. Aksi halde müşteri bir sitede doğru, diğerinde eski adresi görür ve hangisine güveneceğini bilemez. Bu küçük gibi görünen tutarsızlık, bayi ağının güvenilirliğini en çabuk aşındıran şeylerden biridir.
Servis yazılımı reklamın arkasını kapatır
Reklam müşteri getirir, ama kayıt ve takip sistemde tutulmazsa bu müşterinin ne olduğu kimse tarafından bilinmez. Solar Gard ağında iki uygulama merkezi günlük işini Solar Gard CRM üzerinden yürütüyor. Sistemde randevu ve ön görüşme, iş emri oluşturma ve takip, araç ve müşteri geçmişi, cari hesaplar, SMS bilgilendirme ve raporlar çalışıyor. Garanti kaydı ise müşteriye açık bir sorgulama ekranıyla tamamlanıyor.
Ben bunu şöyle düşünüyorum: site kapıdır, CRM ise kapının arkasındaki dosya dolabı. Kapıdan giren kişinin adı dolaba düşmüyorsa, ertesi hafta aynı kişiye kimse ulaşamaz. Sistemin ayrıntısı Solar Gard CRM sayfasında.
Sosyal medya ve reklam bayi ağında nasıl ayrılır?
Bayi ağında sosyal medya iki katmanlıdır. Merkez markanın sesini tutar, uygulama merkezleri kendi şehirlerinin işini anlatır. İki sesin birbirine benzemesi gerekir, ama aynı içeriğin her yerde aynen basılması gerekmez. Ahmet Kaya’nın röportajda anlattığına göre sosyal medya tarafında yönlendirmelerle toparlanma başladığında, bu iş de geri dönmeye başladı.
Reklamda ise bütçeyi merkezde toplamakla her bayiye bırakmak arasında bir denge var. Bayi ağında reklam raporu tek bir toplam tabloda okunursa, hangi şehrin neden düştüğü görünmez. Şehir bazında okuyunca sorunun reklamda mı yoksa bayinin kendi tarafında mı olduğu ayrışır. Bu okumanın ayrıntısını reklam raporu nasıl okunur yazısında anlattık.
Yeni bir bayi ağa girince ne olur?
Ağa yeni bir uygulama merkezi katıldığında ilk soru sitenin ne zaman yayına çıkacağı değil, bayinin hangi bilgileri verdiğidir. Ad, adres, telefon, hizmet kapsamı ve şehir bilgisi eksikse site ilk günden eksik kalır. Bu yüzden bayiden önce bu bilgileri tek bir listede topluyoruz, sonra yapılandırma dosyasına işliyoruz.
Her bayi sitesi, ürün aileleri, uygulama alanları, teknik terimler sözlüğü, sık sorulan sorular ve blog gibi bölümlerle birlikte gelir. Bu bölümler bayinin şehrine göre üretildiği için aynı markanın iki bayisi kopya gibi durmaz. Site haritası da her site için ayrı çıkar; arama motorları hangi sayfanın hangi şehre ait olduğunu bu harita üzerinden okur.
Ben bu adımın bayi ağlarında en çok atlanan adım olduğunu düşünüyorum. Site yayına çıkınca iş bitmiş gibi görünür. Ama bayinin telefonunun ve adresinin doğru göründüğünü bayinin kendisi bir kez kontrol etmezse, yanlış bilgi müşteri şikâyeti olarak geri döner. Yayından önce bayiyle birlikte bakmak, sonradan yapılacak düzeltmeden her zaman ucuzdur.
Bayi ağında ilk haftalarda çoğu sorun, büyük bir teknik arıza olmaz. Küçük bir form yanlış adrese gider, bir telefon numarası eski kalır, bir sayfada şehir adı eksik çıkar. Bu tür sorunları ancak bayinin gününde, kendi ekranında denerken yakalarsınız. Bu yüzden ilk dönemde merkez ile bayi arasında kısa ve düzenli bir kontrol düzeni kurmak, büyük planlardan daha işe yarıyor.
Bir de bayiye verilecek ekranın sadeliği meselesi var. Bayi kendi sitesinde ne düzenleyebileceğini, neyin merkez tarafından yönetildiğini bilmelidir. Bilmezse ya her şeye dokunur ya da hiçbir şeye dokunmaz. İkisi de markaya zarar verir. Sınırı baştan çizmek, sonradan “bunu neden değiştiremiyorum” tartışmasını da önler.
Müşterinin kendi sözleri
Röportajda Solar Gard Türkiye Genel Müdürü Ahmet Kaya, yazılım tarafındaki çalışmayı şöyle anlatıyor:
“Özellikle yazılım kısmında sizin tecrübeniz ve bilginize kendimizi teslim ettik açıkçası. Bunun sonucu çok güzel geri dönüşler almaya başladık aslında.”
Aynı konuşmada sosyal medya tarafındaki yönlendirmelerin de iş olarak geri döndüğünü söylüyor. Rakamları ise bu yazıya almıyoruz. Ahmet Bey de rakamların başka bir videoda konuşulmasını önerdi. Söylenmeyen bir sonucu ona yazmak doğru olmaz. Projenin genel özeti için Solar Gard Türkiye referans sayfamıza bakabilirsiniz.
Kendi bayi ağınız için üç soru
Bayi ağı olan bir markaya dışarıdan bakan biri olarak önce şu üç soruyu sorarım:
- Merkez sitedeki iletişim bilgisi ile bayilerin bilgisi aynı kaynaktan mı geliyor?
- Bir müşteri formu doldurduğunda kaydı hangi ekran görüyor ve kim takip ediyor?
- Reklam raporunu okuyan biri hangi şehrin neden düştüğünü anlayabiliyor mu?
Üçüne de “evet” diyemiyorsanız sorun büyük ihtimalle site değil, parçalar arasındaki bağlantıdır.
Bu yazıdaki bilgiler Solar Gard Türkiye referans sayfamızdan ve Genel Müdür Ahmet Kaya ile yaptığımız röportajdan alındı.
