Tarayıcınızın adres çubuğunda bazen bir kilit, bazen de “Güvenli değil” yazısı görürsünüz. Bu iki durumun arkasında çoğu zaman aynı kavram var: SSL sertifikası. Konuyu bilmeyen biri için bu bir teknik ayrıntı gibi durur, ama müşteri bir formu doldurmadan önce o uyarıyı görüyorsa, işi o an bitmiş demektir.
Bu yazıda SSL sertifikasının ne işe yaradığını, tarayıcının hangi durumda uyarı verdiğini ve sertifikayı kurarken ya da yenilerken nelere dikkat etmek gerektiğini anlatıyoruz. Sonunda hem sitenizi hem de sağlayıcınızı kontrol etmek için kısa bir liste var.
SSL sertifikası tam olarak ne yapar?
SSL sertifikası iki iş yapar. Birincisi, tarayıcı ile sunucu arasındaki trafiği şifreler. Form alanına yazdığınız ad, telefon ve e-posta, ağın ortasında okunabilir bir metin olarak dolaşmaz. İkincisi, sertifika sitenin gerçekten o alan adına ait olduğunu doğrular. Yani adres çubuğunda yazan firmanızın adı, o adresi gerçekten sizin işlettiğinizi gösterir.
Bu iki işin kullanıcı tarafındaki karşılığı adres çubuğundaki kilit simgesi ve adresin “https” ile başlamasıdır. “http” ile açılan bir site ise şifresiz çalışır. Tarayıcılar bunu artık açıkça belirtiyor.
Burada bir terimi netleştirelim. Günlük konuşmada “SSL sertifikası” denir, ama bugün kullanılan protokol TLS’tir. SSL eski bir adın kalıntısıdır. Müşteriye ya da sağlayıcıya sorarken kullanacağınız kelime fark etmez; asıl bakmanız gereken şey sertifikanın geçerli ve güncel olup olmadığıdır.
Tarayıcı neden “güvenli değil” der?
Tarayıcı bu uyarıyı birkaç farklı sebeple verir ve sebebi ayırt etmek sorunu çözmenin yarısıdır.
- Sitenin adresi hâlâ http ile açılıyor ve şifreli bağlantı hiç kurulmamış.
- Sertifikanın süresi dolmuş. En sık karşılaşılan sebep budur.
- Sertifika bu alan adı için düzenlenmemiş, başka bir adres için tanımlanmış.
- Sayfa https ile açılıyor ama içinde http ile yüklenen bir görsel, script ya da yazı tipi var. Buna karışık içerik denir.
Pratikte en sık karşılaşılan iki sebep son iki madde. Sertifika kurulmuş, ama sitenin yeni taşındığı hosting ya da eski bir tema, bazı dosyaları hâlâ eski adresten yüklüyor. Ziyaretçi için ortada bir sorun görünmez; ama tarayıcı bir kısmı şifresiz bulduğunda uyarıyı ekrana koyar.
Sertifikayı kurarken ve yenilerken nelere bakılmalı?
Sertifikanın kurulumu çoğu zaman tek tıkla biter, asıl sorun sonradan çıkar. Yenileme tarihi unutulduğunda site bir sabah hiçbir değişiklik yapılmadan uyarı vermeye başlar. Bu yüzden sertifikayı yalnızca kurmak yetmez; kimin, hangi yöntemle ve hangi tarihte yenileyeceğinin yazılı olması gerekir.
Hosting değiştirirken de aynı dikkat gerekir. Yeni sunucuda sertifika nasıl kurulacak, eski sunucudaki sertifikanın yenileme düzeni taşınabilecek mi? Bu sorular taşımadan önce sorulmazsa site geçiş sırasında uyarı verebilir. Taşıma adımlarını ayrıntılı bir şekilde site taşıma rehberimizde anlattık.
Bir pratik öneri: sertifika bitiş tarihini ve yenileme sorumlusunu bir yerde kayıtlı tutun. Takvim hatırlatıcısı kurmak, bu kayıt olmadan da işe yarar.
Ücretsiz sertifika ile ücretli sertifika arasındaki fark
Birçok hosting sağlayıcısı paketine ücretsiz bir sertifika ekliyor. Şifreleme gücü çoğu küçük ve orta ölçekli site için yeterlidir. Ücretli sertifikaların öne çıkardığı fark, doğrulama düzeyi ve kurum bilgisinin ne kadar ayrıntılı gösterildiğidir.
Ama bu fark her projede önemli değil. Bir tanıtım sitesi ya da randevu formu için ücretsiz doğrulanmış sertifika çoğu zaman yeterlidir. Kurumsal sitenin hangi sayfalarda ne yapması gerektiği için kurumsal web sitesi sayfamıza da bakabilirsiniz. Kurumsal bir firma, ihale ya da kurumsal müşteri başvurusu alıyorsa, hangi doğrulama düzeyinin istendiğini önceden sormak daha doğru olur. Bu yüzden karar fiyata bakmadan, kullanım amacına göre verilmeli.
Kontrol listesi
- Sitenizin adresi https ile mi açılıyor, http yönlendirmesi çalışıyor mu?
- Sertifikanın bitiş tarihi biliniyor ve yenileme sorumlusu belli mi?
- Sayfadaki görseller ve scriptler https adresinden mi yükleniyor?
- Tarayıcıda gizli pencere açıp siteyi kontrol ettiniz mi? Uyarı varsa ayrıntısına bakın.
- Hosting değişirse sertifikanın nasıl taşınacağı ve yenileneceği yazılı mı?
Bu listeden bir ya da iki madde eksikse önce en çok ziyaretçinin gördüğü sayfadan başlayın. Ana sayfa ve iletişim formu, uyarının ilk görüldüğü yerler olduğu için önceliklidir.
