Fiziksel mağazası olan bir işletme için bu karar çoğu zaman yazılımla değil, mağazanın gündelik işleyişiyle verilir. Fiyatınızı kim, ne sıklıkla güncelliyor; stoğunuzu sayabiliyor musunuz; müşteriniz ürünü görüp konuşmadan mı alıyor, yoksa önce sormak mı istiyor? Bu rehber, aynı yıl içinde hem fiyatsız katalog hem de ödemeli e-ticaret geliştirdiğimiz üç mağaza referansı üzerinden bu soruları sırayla ele alıyor.
Katalog sitesi ile e-ticaret sitesi arasındaki fark nedir?
Katalog sitesi ürünü gösterir ve satışı sitenin dışında kapatır; e-ticaret sitesi satışı sitenin içinde tamamlar. Katalogda ziyaretçi ürünü inceler, sonra WhatsApp’tan ya da telefonla sorar. E-ticarette sepet, teslimat bilgisi, ödeme adımı ve sipariş kaydı sitenin kendisindedir.
Bu fark küçük görünür ama yükü değiştirir. Siteniz ödeme alıyorsa, sayfadaki fiyat artık bir bilgi değil, bir tekliftir. Stok yanlışsa olmayan bir ürünü satmış olursunuz. Sipariş kaydı varsa onu yöneten bir panel ve o paneli her gün açan bir kişi gerekir.
Fiyatınız sık değişiyorsa hangisi daha uygun?
Fiyatı sık değişen ve bu değişikliği siteye işleyecek biri olmayan mağaza için fiyatsız katalog daha güvenlidir. Sayfada fiyat yoksa, eskimiş bir rakam da olmaz.
Erdemli’deki bahçe mobilyası mağazası Palm Garden için kurduğumuz katalog bu mantıkla çalışıyor: 87 ürün 10 kategoride listeleniyor, hiçbirinde fiyat yok, sepet ve çevrim içi ödeme adımı yok. Fiyat ve teslimat bilgisi WhatsApp ya da telefonla veriliyor. Sitede fiyat yerine kararı kolaylaştıran bilgi var: katalogda ölçüsü bulunan 31 üründe parça parça ölçü tablosu, yani bir takımın alana sığıp sığmayacağını anlatan veri.
Fiyatlarınız sabitse ve bir liste halinde tutuluyorsa durum tersine döner. O zaman fiyatı saklamak, ziyaretçiye gereksiz bir adım yaşatır.
Stoğunuzu sayabiliyor musunuz?
E-ticaret, stoğun her an doğru olmasını varsayar; katalog bunu varsaymaz. Mağazada raftan satılan bir ürün aynı dakika sitede de düşmüyorsa, e-ticaret sitesi iki yerden aynı ürünü satmaya başlar.
Katalog sitesinde bu sorun daha hafiftir. Ürün “var mı?” sorusu mesajla sorulur ve satıcı o anki durumu söyler. Mağaza ile çevrim içi satış aynı depodan besleniyorsa, e-ticarete geçmeden önce stoğun nerede ve kim tarafından tutulacağına karar vermek gerekir. Bu karar verilmeden kurulan sepet, müşteri şikâyetine dönüşür.
Müşteriniz satın almadan önce konuşmak istiyor mu?
Satışı konuşarak kapatan mağaza için WhatsApp siparişi bir eksiklik değil, satış yöntemidir. Çiçek, mobilya, kişiye özel ürün gibi alanlarda müşteri çoğu zaman teslim günü, ölçü ya da renk için önce soru sorar.
Burada fark, mesajın nasıl başladığındadır. Mezitli’deki çiçekçi Şen Çiçek için geliştirdiğimiz yeni sitede 25 ürünlük katalog fiyatsız; her ürün sayfasındaki düğme ürünün adını ve sayfa bağlantısını içeren hazır bir mesaj açıyor. Sipariş hazırlayıcıda ziyaretçi teslimat ilçesini, tarihi ve kart notunu girip gidecek mesajı göndermeden önce görüyor. Site şu an yayına geçiş aşamasında; çiçekçinin kendi alan adına taşınacak.
Palm Garden’da da aynı ilke var: WhatsApp mesajı ürünün adı, kategorisi ve sayfa bağlantısıyla açılıyor. Satıcı ilk mesajda hangi ürünün sorulduğunu görüyor, “hangisi?” diye geri sormak zorunda kalmıyor.
Kargoyla uzaktan satış yapacak mısınız?
Kargoyla uzaktan satış yapacaksanız e-ticaret daha doğru bir araçtır, çünkü sipariş, adres ve ödeme bilgisinin düzenli bir kayıtta durması gerekir. Mezitli’de mağazası bulunan ve Türkiye geneline satan Vera Impéria için kurduğumuz e-ticaret sitesi bu ihtiyaca göre tasarlandı: 108 parfümlük katalog, sepet, üyelik ve üyeliksiz sipariş.
Uzaktan satışın bir de hukuki tarafı var. Ticaret Bakanlığı’nın mesafeli sözleşmeler bilgilendirmesine göre bu sözleşmeler 6502 sayılı Kanun’un 48. maddesi ve bu maddeye dayanan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ile düzenleniyor. Aynı sayfa tüketicinin 14 günlük cayma hakkını, taahhüt edilmiş bir süre yoksa malın en geç 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğini ve ödemeden önce ön bilgilendirme yapılmasını anlatıyor. Bu yükümlülüklerin sizin satış biçiminize nasıl uygulandığını hukuk danışmanınızla netleştirin; site tarafında ise bu bilgilerin ödeme adımından önce görünür olması gerekir.
Ödeme altyapısı ne kadar iş çıkarır?
Ödeme altyapısı, e-ticaretin en çok hafife alınan kalemidir. Kart ödemesi bir ödeme kuruluşu anlaşması ister; havale/EFT ve kapıda ödeme daha kolay başlar ama sipariş takibini elle yürütmeyi gerektirir.
Vera Impéria’da sipariş üç yoldan veriliyor: havale/EFT, kapıda ödeme ve WhatsApp. Teknik tarafta önemli bir kural var: sepet tarayıcıda yalnızca ürün varyantını ve adedi tutuyor, fiyat ve kargo ücreti veritabanından okunuyor ve fiyat sipariş oluşurken sunucuda yeniden doğrulanıyor. Ödeme alan her sitede bu kontrol olmalı; tarayıcıdan gelen fiyata güvenilmez.
Kargo ücreti ve ücretsiz kargo eşiği de değişen ayarlardır. Vera Impéria’da bunlar, duyuru bandı, banka bilgileri ve WhatsApp numarasıyla birlikte markaya teslim edilen yönetim panelinden değiştirilebiliyor. Kapsamın tamamı için e-ticaret sitesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Karar tablosu: katalog mu, e-ticaret mi?
Aşağıdaki tablo, kararı veren kriterleri yan yana koyuyor. Çoğu satırda “katalog” yanıtı veriyorsanız, önce katalogla başlamak mantıklıdır.
| Kriter | Katalog sitesi | E-ticaret sitesi |
|---|---|---|
| Fiyat | Sık değişiyor, sitede yayınlanmıyor | Sabit ya da düzenli güncelleniyor |
| Stok | Mesajla teyit ediliyor | Sitede her an doğru olmalı |
| Satış biçimi | Konuşarak, WhatsApp ya da telefonla | Ziyaretçi kendi başına tamamlıyor |
| Kargo | Duruma göre, satıcıyla konuşularak | Kurallı: ücret, eşik, takip numarası |
| Ödeme | Sitenin dışında | Sitede: havale/EFT, kapıda ödeme; kart için ödeme kuruluşu anlaşması |
| Yönetim | Ürün ekleme, çıkarma | Ürün, varyant, sipariş, müşteri, ayarlar |
| Yasal sayfalar | Temel bilgilendirme ve KVKK | Mesafeli satış, ön bilgilendirme, iade |
| İşletme emeği | Mesajlara hızlı cevap | Günlük sipariş ve fiyat takibi |
Maliyet farkı neye göre oluşur?
Maliyet farkı, sepetin kendisinden çok sepetin arkasındaki işlerden doğar. Katalog sitesi; ürün sayfaları, filtreler ve hazır WhatsApp mesajından oluşur. E-ticarette bunlara üyelik, sepet, ödeme adımı, sipariş kaydı, yönetim paneli, veritabanı ve yasal sayfalar eklenir.
Kurulumdan sonraki maliyet de farklıdır. E-ticaret sitesinde fiyat ve stok güncellenmezse site yanlış satış yapar; bu yüzden siparişleri ve fiyatları takip edecek kişinin zamanı da hesaba girmelidir. Rakamların nasıl oluştuğunu ayrı bir yazıda anlattık: Mersin web tasarım fiyatları.
Katalogdan e-ticarete sonradan geçilebilir mi?
Geçilebilir; birçok mağaza için doğru sıralama da budur. Şart, ürün verisinin baştan düzenli bir yapıda tutulmasıdır: ürün adı, kategori, ölçü, malzeme, görsel. Veri düzenliyse fiyat, varyant ve sepet katmanı sonradan eklenir.
İkinci şart adreslerdir. Şen Çiçek’te eski sitenin 30 adresi yeni sitede aynı yollarla duruyor; bu yüzden yönlendirme gerekmiyor. Katalogdan e-ticarete geçişte de ürün adresleri korunursa, arama motorunda biriken görünürlük sıfırlanmaz.
Arama tarafında da iki yol farklı işaretlenir. Google’ın ürün yapılandırılmış verisi belgesi, doğrudan satın alma yapılamayan ürün sayfaları için ürün snippet’ini, satın alınabilen sayfalar için satıcı listelemesi deneyimini tanımlıyor. Ancak ürün snippet’i için ürün adının yanında yorum, toplu puan ya da teklif (offers) alanlarından biri zorunlu. Fiyat yayınlamayan bir katalogda zengin sonuç bu yüzden garanti değildir; yine de sayfada görünmeyen bir fiyat şemaya yazılmamalı, çünkü Google sayfada görünmeyen içeriğin işaretlenmemesini istiyor. Palm Garden’da da yapılandırılmış veriye fiyatlı teklif basılmadı.
Kısa karar listesi
- Fiyatlarınızı haftalık olarak siteye işleyecek biri var mı?
- Stoğunuz tek bir yerde, sayılabilir halde mi?
- Müşteriniz satın almadan önce soru soruyor mu?
- Kargoyla şehir dışına düzenli satış yapacak mısınız?
- Siparişleri her gün takip edecek kişi belli mi?
İlk üç soruya “hayır, hayır, evet” diyorsanız katalogla başlayın. Dördüncü ve beşinci sorulara “evet” diyorsanız e-ticaret zamanı gelmiş demektir.
Arada kalan durumlar da olur: mağazada konuşarak satan ama bazı ürünleri kargoyla gönderen işletmeler gibi. Bu durumda iki yol birlikte kurulabilir. Vera Impéria’da sepet ve ödeme adımının yanında WhatsApp ile sipariş de açık tutuldu; soru sormak isteyen müşteri sepete zorlanmıyor. Hangi yolun ağır basacağına, ilk aylarda gelen siparişlerin ve mesajların nereden geldiğine bakarak karar vermek, tahminle karar vermekten daha sağlıklıdır.
